«

»

Normy – oznaczenia

PN EN ISO 9001Co to jest norma?

ISO oraz CEN – organizacje powołane do ujednolicania różnego typu rozwiązań – publikują swoje normy.

Norma – to reguła, sposób postępowania.

Ten sposób postępowania może być (w zależności od przyjętego systemu prawnego) obowiązkowy lub dobrowolny.  Normy wydawane przez ISO – są dobrowolne, nie ma przymusu prawnego ich stosowania. Trochę inaczej jest z normami wydawanymi przez CEN – ale to jest echo innego umocowania tej organizacji w systemie prawnym Unii Europejskiej.

Norma – aby zostać wydaną jako wersja ostateczna – przechodzi dość skomplikowany proces jej opracowywania.

Na przykładzie ISO (Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej) opiszę schematycznie przebieg przyjmowania normy jako normy ISO-wskiej.

Opracowywanie normy ISO

Inicjatywę opracowania normy (z początku tylko jej projektu) wychodzi dany Komitet Techniczny, w którego gestii jest dane zagadnienie.

Listę Komitetów Technicznych ISO (których jest ponad 250) znajdziesz tutaj. Przypomnę, że systemami zarządzania zajmuje się Komitet Techniczny TC176.  Na stronie domowej TC176 możesz zobaczyć, czym zajmują się poszczególne Grupy Robocze tego Komitetu.

Otóż projekt normy czy też zagadnienia, które w rozumieniu danego Komitetu Technicznego powinny być unormowane , są poddawane przez ten Komitet Techniczny pod dyskusję jako projekt.  I na podstawie tego projektu toczą się prace robocze w tym Komitecie – dyskusja, panele eksperckie, poprawki.  Jeżeli ¾ członków danego Komitetu zagłosuje „za” przyjęciem projektu jest on zgłaszany do Głównego Komitetu Technicznego jako propozycja normy międzynarodowej.  W przypadku uzyskania tej akceptacji ze strony Głównego Komitetu (tj. również głosowanie kwalifikowaną większością głosów)  –  ISO wydaje normę jako normę międzynarodową. Norma wydawana jest  w języku angielskim i francuskim – czyli językach oficjalnych przyjętych przez ISO.

Normy wydawane przez ISO mają na początku oznaczenie – jakżeby inaczej – „ISO”.

Ten przedrostek wskazuje, że wydawcą normy jest właśnie ISO.  Normy wydawane przez CEN mają oznaczenie „EN” (Europejska Norma).

Po oznaczeniu następuje numer normy (niepowtarzalne, jednoznaczne oznaczenie cyfrowe danej normy). Po numerze i dwukropku pokazany jest rok wydana danej normy. Przykładem takiego oznaczenia normy wydanej przez ISO jest np. norma dotycząca systemów zarządzania jakością – ISO 9001:2008.

Jak pisałem wcześniej, na podstawie „porozumienia wiedeńskiego”  pomiędzy ISO a CEN – CEN może przyjmować normy iso-wskie jako normy wydawane przez siebie. W takim przypadku dodawany jest do oznaczenia iso-wskiego przedrostek EN.  W naszym wcześniejszym przykładzie oznaczenie normy europejskiej przyjętej na podstawie normy iso będzie wyglądać następująco: EN-ISO 9001:2008.

I dalej  – norma ISO lub CEN może być przyjmowana przez narodowe komitety normalizacyjne.  I wtedy pojawia się kolejne oznaczenie wydawcy tj. narodowego.

Polskim wydawcą norm jest Polski Komitet Normalizacyjny (PKN), który posługuje się oznaczeniem „PN”.  Niemieckie normy mają przedrostek „DIN”, szwedzkie „SS”, brytyjskie „BS” etc.

I ostatecznie nasz przykład przyjmuje postać: PN-EN ISO 9001:2009.

Uwaga: rok wydania normy międzynarodowej ISO oraz EN (2008) jest inny niż rok wydanie jej w wersji PN (tj.2009). Dlaczego?

PKN jest zobowiązany, aby wydawać polskie wersje norm międzynarodowych ISO w ciągu 6 miesięcy. Nie zawsze ten termin jest dotrzymywy. Z powodu czasu potrzebnego na przetłumaczenie i wydanie wersji krajowej –  normy mogą się różnić rokiem wydania (czyli tej cyfry po dwukropku) wersji  krajowej i międzynarodowej. Np. w wersji międzynarodowej ISO 9001 wydano w 2008 , a w wersji polskiej w 2009.

Szczerze mówiąc, często w potocznym przywoływaniu się na normę, często nie podaje się roku jej wydania, a tylko wydawcę i numer (np. ISO 9001 albo PN-EN ISO 9001).

oznaczenia norm

 

 

Komentarze:

Podobało się? Podziel się ze znajomymi:
  • services sprite
  • services sprite
  • sledzik
  • gadu gadulive

O autorze

Robert Rakowiec

Audytor wiodący systemów zarządzania: jakością, środowiskowego i bhp. Przeprowadził liczne audyty certyfikacyjne oraz w nadzorze z ramienia jednej z wiodących jednostek certyfikacyjnych na rynku polskim. Zajmuje się szkoleniami i doradztwem gospodarczym, ze szczególnym uwzględnieniem systemów zarządzania jakością. Wdrożył wymagania norm ISO 9001, ISO 14001, ISO 13485,PN-N-18001 w kilkunastu organizacjach; w tym w firmach produkcyjnych, usługowych oraz urzędach administracji publicznej. Absolwent Politechniki Gdańskiej Wydziału Zarządzania i Ekonomii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie będzie publikowany.

Current ye@r *

  • RSS